13-03-2009

Engelse overheersing


Voorspelbare Champions League-avonden

Afgelopen week stonden de returns van de eerste KO-ronde van de Champions League op het programma. De acht duels waren netjes verdeeld over twee avonden, waarin de groepswinnaar het thuisvoordeel kreeg:

Dinsdag:
Bayern München (F) - Sporting Lissabon (C) [5-0]
Juventus (H) - Chelsea (A) [0-1]
Liverpool (D) - Real Madrid (H) [1-0]
Panathinaikos (B) - Villarreal (E) [1-1]

Woensdag:
AS Roma (A) - Arsenal (G) [0-1]
Barcelona (C) - Olympique Lyon (F) [1-1]
Porto (G) - Atletico Madrid (D) [2-2]
Manchester United (E) - Internazionale (B) [0-0]

Lang niet alles was beslist. Bovendien hadden de groepswinnaars een score van +2 =4 -2, net zoveel als de nummers twee. Ze hadden wel het thuisvoordeel. Uiteindelijk bleek dat dat maar weinig uitmaakte: bijna altijd won de ploeg die in de heenwedstrijd een goed resultaat had neergezet.

Bayern München - Sporting Lissabon 7-1 [5-0]
De "Rekordmeister" vestigde weer een record door in de KO-fase met 12-1 over de tegenstander heen te walsen. Na de 0-5-uitzege kon er weinig meer gebeuren en de Portugezen liepen elkaar meer in de weg dan dat ze het Bayern moeilijk gingen maken. Voor het publiek was het alleen maar leuk dat de thuisploeg tegen zo'n "kneus" zat te spelen, maar de spanning was ver te zoeken. Menig amateurclub had meer tegenstand geboden.

Juventus - Chelsea 2-2 [0-1]
Chelsea had het moeilijk in Turijn. De ploeg van Guus H. liep steeds achter de feiten aan, maar door twee toevalstreffers kreeg de thuisploeg geen loon naar werken. Het was overigens pas het eerste "puntverlies" van Guus H. bij Chelsea.

Liverpool - Real Madrid 4-0 [1-0]
Wat doe je als je je uitwedstrijd met 0-1 hebt gewonnen? Ga je dan de voorsprong verdedigen? Of ga je gewoon vol op de aanval? Gelukkig deed Liverpool het laatste. Voor de wedstrijd maakte Wesley Sneijder zich geen zorgen: "Als Liverpool uit met 1-0 kan winnen, kunnen wij dat ook. En misschien zelfs wel met meer." Niets was minder waar. Real Madrid, dat zich in de winter versterkte met Diarra en Huntelaar, was volkomen kansloos. Niet dat Huntelaar speelde. Je mag maar één nieuwe speler inschrijven in de Champions League en dat werd die Diarra. Ondanks dat stonden er bij de aftrap wel vier Nederlanders op het veld. Waar Kuijt en Babel de avond van hun leven hadden, hadden Sneijder, Robben en Van der Fart een avond om zo snel mogelijk te vergeten.

Panathinaikos - Villarreal 1-2 [1-1]
Met Ajax lukte het Ten Cate niet om zich ook maar één keer te kwalificeren voor de Champions League. Steeds ging het in de beslissende wedstrijd mis (zoals tegen Kopenhagen, Slavia Praag en Dinamo Zagreb). Met Panathinaikos slaagde hij er zelfs in de groepsfase als winnaar af te sluiten en na de 1-1 in Spanje zag het er goed uit. Maar ja, Ten Cate is Ten Cate... In het nationale bekertoernooi vloog zijn ploeg er al uit tegen een laagvlieger, een paar weken later in de Champions League kreeg Panathinaikos weer een dreun. Ten Cate wilde de "voorsprong" verdedigen en zo roep je natuurlijk de problemen over je af. Nog één keer kon de thuisploeg terugkomen, maar na de 1-2 waren ze volledig knock-out. Na afloop was de assistent van Ten Cate opvallend tevreden. Tja, je hoeft natuurlijk niet zo arrogant als Mourinho te zijn, maar waar blijft de emotie? Een ploeg die van Internazionale en Werder Bremen heeft gewonnen en dan "tevreden" is met de uitschakeling tegen Villarreal op eigen veld?!

AS Roma - Arsenal (w.n.s.) 1-0 [0-1]
Arsenal zat op rozen na de 1-0-zege in eigen huis. De nummer zes van de geplaagde Italiaanse competitie was in eigen huis echter in staat tot een stuntje door al gauw de 1-0 te maken. Het wachten was op de gelijkmaker, maar Arsenal was niet in goeden doen. Met pijn en moeite wisten ze de strafschoppenserie te halen, waarin ze de eerste de beste strafschop misten. Daarna deden ze echter niks meer fout en lag AS Roma er alsnog uit door twee verprutste penalty's. Jammer. Wat ook jammer was, was hoe de NOS de spanning uit de strafschoppenserie haalde in de samenvatting: zend alleen de eerste en laatste pogingen uit. "Wat zal er nu gebeuren? Oh, hij mist! Wat jammer nou..."

Barcelona - Olympique Lyon 5-2 [1-1]
Barcelona is ook weer een ronde verder. Dat is vooral leuk voor ze omdat Real Madrid hard op hun donder kreeg, maar daar blijft het dan wel bij. Want als de wedstrijden tegen Olympique Lyon iets hebben laten zien, dan is het wel dat Barcelona nog een lange weg te gaan heeft. Voor Olympique Lyon geldt dat nog meer. Weer strandde de ploeg vroeg in het toernooi in een draak van een wedstrijd. Ondanks dat de bezoekers uiterst verdedigend speelden, kreeg Barcelona kans na kans. Het zou een doelpuntrijke wedstrijd worden, zo werd er verteld. Na tien minuten samenvatting was er nog niks gebeurd. Pas op het einde van de eerste helft werd er gescoord en de doelpunten vielen als rijpe appels. Binnen een kwartier waren de Fransen op een 4-0-achterstand gezet. Daarna liet Barcelona de Fransen nog terug in de wedstrijd komen, maar al gauw had Barcelona de wedstrijd weer onder controle. Toch is dit kortstondige gebrek aan scherpte het verschil tussen de top en subtop. Uiteindelijk wonnen de Catalanen de wedstrijd met 5-2 en eindigden de Fransen met tien man.

Porto - Atletico Madrid 0-0 [2-2]
Porto gaat door na twee remises tegen Atletico Madrid. Dat is zeker geen slechte prestatie. Wie de uitslag ziet, zou denken dat Porto op remise speelde, maar dat was niet zo. Ze hadden de hele tijd het betere van het spel, maar het was onvoldoende voor een doelpunt. Voor Atletico waren de druiven zuur: ze bleven in alle wedstrijden ongeslagen, maar ze liggen er nu wel uit.

Manchester United - Internazionale 2-0 [0-0]
In Milaan was Manchester tien klasses beter dan de thuisploeg, maar bleef het 0-0, in Manchester waren de ploegen aan elkaar gewaagd en won United met 2-0. Over twee duels zijn ze natuurlijk verdiend door, maar opmerkelijk was het wel. Na afloop was Mourinho opvallend mild. Die ouwe was hem dit keer te slim af, dus stelde hij zich maar een keertje nederig op. Wel een opmerkelijke strategie, door thuis "verstoppertje" te spelen en dan in de return proberen toe te slaan. De Italiaanse bluf leverde echter weinig op, want ook de laatste Italiaanse pion verdween van het hoogste podium.

Uitslagen:

Dinsdag:
Bayern München (F) - Sporting Lissabon (C) 7-1 [5-0]
Juventus (H) - Chelsea (A) 2-2 [0-1]
Liverpool (D) - Real Madrid (H) 4-0 [1-0]
Panathinaikos (B) - Villarreal (E) 1-2 [1-1]

Woensdag:
AS Roma (A) - Arsenal (G) (w.n.s) 1-0 [0-1]
Barcelona (C) - Olympique Lyon (F) 5-2 [1-1]
Porto (G) - Atletico Madrid (D) 0-0 [2-2]
Manchester United (E) - Internazionale (B) 2-0 [0-0]

Uiteindelijk gingen er vijf groepswinnaars door en drie nummers twee. De thuisploegen wonnen 7 keer, de uitploegen 3 keer en er waren 6 remises. De doelcijfers waren met 28-17 in het voordeel voor de thuisploegen.


A
1. AS Roma 12 12-6
2. Chelsea 11 9-5

B
1. Panathinaikos 10 8-7
2. Internazionale 8 8-7

C
1. Barcelona 13 18-8
2. Sporting 12 8-8

D
1. Liverpool 14 11-5
2. Atletico 12 9-4

E
1.Manchester 10 9-3
2. Villarreal 9 9-7

F
1. Bayern Mxc3xbcnchen 14 12-4
2. Olympique Lyon 11 14-10

G
1. Porto 12 9-8
2. Arsenal 11 11-5

H
1. Juventus 12 7-3
2. Real Madrid 12 9-5

UEFA Cup
In de UEFA Cup vielen er bijna alleen maar thuiszeges te bewonderen. Alleen Galatasaray en Sporting Braga wisten op vreemde bodem een gelijkspel te behalen. Ajax ging ten onder in Marseille. FC Twente won daar onlangs nog met 0-1 en PSV ging daar ten onder met 3-0. Ajax zat daar tussenin: het werd 2-1. Daarbij was Ajax de morele winnaar, want 2-1 is theoretisch gezien geen slechte uitslag en Ajax speelde een helft met tien man. Gek genoeg stond het toen al 2-1 en liep Ajax geen verdere averij op. Toch kunnen er nog steeds gekke dingen gebeuren in de ArenA. Aan de andere kant krijg je een heel ander soort wedstrijd als je thuis moet winnen. Bovendien wonnen PSV en FC Twente hun eerste duel en verloren ze het tweede duel van Marseille. Ik ben benieuwd hoe het gaat als de Fransen met een voorsprong aan hun tweede duel beginnen. Vast staat dat (de ploeg van) Erik G. een heet avondje gaat beleven in Amsterdam. De coach van Olympique Marseille kon zijn minachting voor Ajax niet onderdrukken door de Amsterdammers lager in te schatten dan FC Twente en PSV. Dat eerste kan ik nog wel begrijpen, maar dat laatste niet. Overigens won Ajax in de competitie met 0-2 van Twente en met 4-1 van PSV. In ieder geval zal iedereen op scherp staan, maar de ervaring met Fiorentina leert dat het voor Ajax niet zo makkelijk is om thuis te winnen. 

Op woensdag is de return. Drie keer is toch scheepsrecht?

Gerelateerde artikelen:
Italiaanse bluf; 27-02 2009

12-03-2009

Wat heeft BSG?


Degradatie voor 98 procent zeker

Vandaag werden de prognoses van de eindstanden in de KNSB-competitie gepubliceerd op schakers.info. Hoewel deze dingen natuurlijk niet op waarheid zijn te toetsen (er is maar één werkelijkheid en niet 800 triljoen), is het wel leuk om er eens naar te kijken. Voor BSG 1 zijn de kansen niet erg groot: de kans op de laatste plaats is 89 procent, de kans op de negende plaats is zo'n negen procent. De kans dat BSG degradeert is dus 98 procent, wat ook betekent dat er NOG STEEDS TWEE PROCENT kans is dat we er niet uit vliegen. Hoe groot moet die kans voor het seizoen wel niet geweest zijn?!
Natuurlijk ben ik wel benieuwd hoe deze kansen worden berekend. Waarschijnlijk zal dat het grote geheim blijven van Jan S., die als handig getallengoochelaar natuurlijk niet zijn trucs verklapt.

Ondertussen zal BSG nog flink moeten goochelen om van de degradatieplaatsen af te komen. Want met drie duels te gaan moet het een achterstand van vier matchpunten en maar liefst 16½ (!) bordpunt overbruggen op de nummer 8, Voerendaal. Tegen ESGOO, de volgende tegenstander, dat met slechts 24½ bordpunt op de zesde plaats staat, moet er dus gewonnen worden om de kans op handhaving levend te houden. Anders kan het na de volgende ronde allemaal over zijn.

Alles of niets
Hoe kan dat toch? Het ene jaar winnen we alles in de eerste klasse, het andere jaar verliezen we steeds dik in de meesterklasse. We zijn hard op weg de prestatie van LSG 2 van vorig seizoen te evenaren of zelfs te "verbeteren". Zij scoorden vorig jaar slechts 23 bordpunten, ruim 2½ per wedstrijd. BSG zit op een gemiddelde van iets meer dan twee bordpunten per wedstrijd. 
Interessant zijn de prestaties van de twee degradanten van vorig jaar: Het Witte Paard SvG en LSG 2. HWP scoorde tenminste nog 3 MP en 35½ bordpunt. Dit jaar gaan ze aan kop in klasse 1B, met een voorsprong van twee matchpunten op RSR Ivoren Toren. Zij zullen waarschijnlijk weer terugpromoveren. Minder goed gaat het met LSG 2, dat ook dit jaar op een degradatieplaats staat. Dat is een waarschuwing voor ons: als we zo doorgaan als nu kunnen we ook vaak verliezen in de eerste klasse.

Kanshebbers in de eerste klasse:

1A:
1. SMB 10 35
2. De Wijker Toren 9 30
3. NSI De Eenhoorn 8 33½
4. Zukertort 7 32
5. Paul Keres 7 30

1B:
1. HWP SvG 12 40½
2. RSR Ivoren Toren 10 36
3. Stukkenjagers 9 36½

Om de meesterklasse met een goed gevoel te verlaten, moeten we de laatste wedstrijden alles op alles zetten om er nog in te blijven. Als we nu gaan lopen flierefluiten gaat het volgend jaar weer mis, vrees ik. Bovendien is een laagterecord qua bordpunten niet een record dat je graag wil verbreken.

Scores
Maar dan blijft er nog steeds de vraag: "Waarom doet BSG het zo slecht?" Ik heb wel vermoedens, maar eerst heb ik de "slechtheid" gekwantificeerd. Een vrij objectieve maat voor "goede" of "slechte" prestaties is de overscore, de W-We, ofwel de score min de verwachte score.
Op basis van de tegenstand in de eerste zes ronden had BSG zo'n 17 bordpunten "moeten" scoren, ongeveer drie per wedstrijd. Op voorhand leek dat best mogelijk; BSG had goed gepresteerd in de eerste klasse, dus waarom ook niet? Daarnaast werd het team versterkt door VR, die enkele jaren zeer verdienstelijk in de meesterklasse heeft gespeeld. BSG was niet bang voor de meesterklasse, de meesterklasse was bang voor BSG!

Nu is dat anders. BSG heeft werkelijk waar in alle wedstrijden een onderscore behaald: tegen HSG en Voerendaal was de onderscore enkele tienden van een punt, maar tegen Groningen (-0,73), Rotterdam (-0,8), HMC (-1,29) en vooral LSG (-1,62) vielen de scores niet mee. 

Winnen
Wat het 225 dagen durende verblijf van BSG in de meesterklasse helemaal pijnlijk maakt, is dat er amper gewonnen wordt. Het schrapen van remises is alles waartoe we af en toe in staat zijn. En remises leveren niet zo veel op: van de vaste spelers hebben alleen Large (+0,62) en Ton (+0.12) een overscore. Terwijl Large zijn punten heeft behaald met remises, heeft Ton twee keer gewonnen. De andere overwinning is door Frans Borm binnengehaald. De invallers doen het met 1½ uit 2 verrassend goed. Het is bijna jammer dat BSG bijna nooit invallers nodig heeft...

Andere spelers staan dik in de min. Leon Pliester voert dit oneervolle klassement aan met een onderscore van 1,16. FM Henk volgt op 1,00 en daarachter wordt het spannend met Lenaard (0,91), Coen (0,86), Hans (0,85) en Ewood (0,71). Opmerkelijk is dus dat er weinig uitschieters zijn en dat iedereen - ondanks alles - van die hatelijke nul af is. Dat dan weer wel.

Tactische opstelling
In Nederland mag de teamleider de bordopstelling naar eigen inzicht optimaliseren. In lagere klasses zie je vaak dat spelers die er niks van bakken naar een lager bord worden verbannen, zodat ze daar weer eens kunnen winnen. Het probleem is alleen dat bijna het hele team in aanmerking komt voor een laag bord. Toch is een laag bord voor bijvoorbeeld de titelhouders op leeftijd een goed idee. Dan kunnen ze misschien ook eens een puntje pakken tegen iemand uit vorm. De op papier zwakkere spelers zullen dan worden opgeofferd, wat wel weer jammer is, maar ze kunnen het in ieder geval niet veel slechter doen.

Ter afronding
Tja, natuurlijk is de meesterklasse zwaar, maar het is niet dat de meesterklassers te goed zijn, maar wij zijn te slecht. :( Meesterklassers zijn natuurlijk ook maar mensen. Gewone mensen, met een vrij hoge rating, maar daar heb ik wel vaker tegen gespeeld. Toch is het ook mij tegengevallen.

Waardoor is BSG dit jaar zo zwak? Zelf kan ik een heleboel oorzaken bedenken, maar ik ben benieuwd wat de lezer, of het nou een medespeler is, de teamleider, iemand die voor een ander team speelt, of een niet-schaker, van deze situatie denkt. Daarom tot slot een poll:

Poll: Waarom is BSG 1 dit jaar zo zwak?


Tussenstand:
Ook een poll maken? Klik hier

Links:

Gerelateerde artikelen:
Wat had BSG?; 22-04 2008

10-03-2009

Duinexcursie


Amsterdamse waterleidingduinen

Afgelopen vrijdag had ik een excursie naar het duingebied bij Zandvoort. Daar is namelijk een waterwinningsgebied. De afnemer is Amsterdam en het leek de docent(en) blijkbaar een goed idee om het gebied in het kader van het vak hydrologie te bezoeken.

Mijn dag begon om half zeven, waarna ik traag opstond en traag wat boterhammen achter m'n kiezen propte. Ruim op tijd kwam ik bij de VU. Slechts weinig mensen waren er al om kwart over acht en dat terwijl de bus om half negen stipt zou vertrekken. In het rookhoekje was N. Zij is Amerikaanse en ze vertelde heel stil dat haar vader was overleden. Dat zal dan wel aan de andere kant van de oceaan gebeurd zijn. Ik vond het moeilijk om iets te zeggen.

Gelukkig was de bus al voorgereden. Gretig propte iedereen de bus in en stormde naar boven. Ik besloot maar beneden te blijven, waar meer ruimte was. Ik vroeg me af waar Rvv was. Was hij weer eens te laat? Dat hoopte ik niet voor hem. Terwijl een aantal mensen nog in de bus wilde stappen, reed de bus ineens weg met de deur nog open.




De bus reed er vandoor voordat iedereen was ingestapt.

Gelukkig stopte de bus even later weer. Wat het nut was van de actie? Geen idee...
Zoals gezegd was het beneden erg rustig. Slechts zes mensen waren er. Naast me zat Bruce en in de rij daarnaast zaten MadU en Kampie. Er werd wat over voetbal gepraat en ik kreeg een Sp!ts voor m'n neus gedrukt, waar behalve de uitschakeling van AZ in de beker ook een artikel stond over de problemen in het Italiaanse voetbal. Interessant, maar ik had het artikel al gauw uitgelezen.

In de bus was de film Alles is liefde te zien. Die film had ik in 2007 al eens met Ewood en m'n ouders gezien. Wel vreemd... Draaien ze zo'n beetje de enige film die ik ooit gezien heb... Volgens mij vond niemand er wat aan, hoorde ik aan de geluiden in de bus. Wat wel grappig was, was dat we beneden de afstandsbediening hadden. Bij ons was het geluid te zacht, bovenin te hard, als ik het goed heb begrepen.

De reis duurde best lang, tot mijn verbazing. Je blijft in dezelfde provincie en er stonden niet echt files. Toch was de film halverwege toen de bus stopte op een parkeerplaats.




Ook degenen die op eigen gelegenheid kwamen, wisten het te vinden. Tijd om de duinen te verkennen!

De gids was meneer Stuifzand. De vraag was natuurlijk of die man hier werkte vanwege zijn achternaam, want - hoewel ik me geen voorbeelden meer kan herinneren - ik weet dat van alle sprekers die ik de afgelopen twee jaar heb gehoord, dat er heel wat een toepasselijke achternaam hadden. Het werd tijd voor een wandeling, want het was KOUD! Een beetje lopen deed dan ook wonderen.






Langzaam maar zeker begon de zon aan kracht te winnen en werd het zelfs aangenaam. Ondertussen stopten we her en der bij bijzondere plekken in het landschap. Er kwamen hele verhalen waarom het land er zo uitziet als het er uitziet.




 

1) Een geërodeerd stukje duin, waar blijkbaar minder begroeiing was en waar nu alleen nog maar schelpen zijn overgebleven. 2) Een vlakte in het duinlandschap doordat het zand niet weg kon waaien vanwege de hoge grondwaterstand. 3) Peilbuizen in een koker.

Blunder
Het werd tijd over een hek met prikkeldraad te klimmen. Sommigen wilden er overheen springen, maar de meesten stapten er overheen. Dat leek mij ook niet alles en ik probeerde er maar doorheen te duiken. Maar dat ging nie helemaal goed...




Tweemaal Stuifzand en een kale plek in het landschap. De vegetatie was weggebrand, maar is niet meer teruggekomen. "Een mislukt experiment", zo omschreef Kampie het.

Na een tijdje kregen we ook water te zien. En wat voor water... Prachtig helder water. De voorspelde regen bleef uit; het werd zonnig en daardoor aangenaam. Tijd voor foto's...



 
1) Het water was bijzonder helder. 2) Even relaxen. Rvv zag een vogel. 3) De stenen in het water waren goed te zien.

Vervolgens liepen we steeds in de buurt van een kanaal. Het water was steeds bijzonder helder. Als het wat warmer was geweest, hadden sommigen er zo in willen zwemmen.



In de achtervolging! Mochten we hier eigenlijk wel zijn? ;)

Lunch
uiteindelijk werd het tijd voor de lunch. Een bestelbusje bracht een aantal kratten mee met daarin een weinig origineel lunchpakket. Wie verzint zoiets nou? Er zat een beker melk in, een krentenbol met boter, een broodje met kaas en eentje met ham, een appel en een candybar van een niet nader te noemen merk. Ik besloot maar die appel op te vreten en verder deed ik me nog tegoed aan een reep chocolade. Maar echt... Wie bedenkt dat er op een krentenbol boter moet... :|




1) Een draaikolkje op de plek waar het water d.m.v. een buis naar een ander basin werd geleid. 2) Een vliegtuig. 3) Een overzicht van het plekje.

Na de lunch waren we over het hoogtepunt heen; het aftellen was begonnen. Langs de kanalen liepen we weer terug Noord-Holland in, op weg naar de bus.




1) Reflectie in een kanaal. 2) Een machine die water in de ondergrond kan injecteren. Vanwege de hoge kosten wordt-ie niet meer gebruikt. 3) Plons!

We liepen terug naar de Oranjekom, die helemaal niet oranje is. Daarvoor moesten we nog wel over een smerige sloot, die gek genoeg het water bevatte dat klaar was om gezuiverd te worden. Er waren meerdere oorzaken voor het troebele water: algengroei en troep die van bomen valt en dat soort dingen.




Nu met leuning. Meer landinwaarts groeien bomen, die het water troebel maken.

De dag die bijna niet voorbij leek te gaan, ging uiteindelijk toch voorbij. Via een kanaal liepen we naar de eerdergenoemde Oranjekom.



 
Het laatste stukje. Overigens is het me niet duidelijk waar dit water nou naartoe stroomt.

Bus
We gingen weer de bus in, op weg naar de VU. Helaas had iemand bedacht dat we ook via Haarlem konden rijden, zodat er nog mensen op 't station gezet konden worden. Helaas duurde de reis zo veel langer. :( Kampie zat zich naast me steeds meer op te winden over de film. Hij vond het niks en hij haatte het happy end en bla, bla, bla... 

Uiteindelijk was het wel een geslaagde dag. Op de VU besloot ik nog één foto te maken:


Op zo'n heldere dag moet je natuurlijk ook een foto maken van de maan... ;)

Gerelateerde artikelen:
Mijn week; 06-12 2008   

08-03-2009

BSG blijft super gelijkmatig


Geen stunt tegen SO Rotterdam

Het eind van de KNSB-competitie komt in zicht. Gisteren werd de zesde ronde gespeeld. BSG mocht op bezoek bij SO Rotterdam, in Rotterdam dus. BSG behaalde weer een typische BSG-score: het werd 8-2. Alleen tegen HMC (8½-1½) en Voerendaal (3-7) werd er met een andere score verloren.

Anders dan bij de andere uitwedstrijden kwam VR bij ons logeren. Het was een beetje een rare avond, want het schaken leek op de laatste plaats te komen. Ewood wilde graag het spel stunts spelen. Dat is een DOS-spel uit 1990, waarin je met blokkerig uitziende auto's op een zelf ontworpen circuit allerlei stunts kunt uithalen. VR vond het maar niks en Ewood ging daarom maar een vaag spel doen met poppetjes die bommen moesten neerleggen. Later gingen VR en Ewood onder het genot van een bak chips tegen elkaar schaken. Ewood won verrassend met 5½-4½ in een match waarin zwart het vaak voor het zeggen had.

De avond ging voorbij en de voorbereiding schoot er een beetje bij in. VR had zich alleen voorbereid op Luc Winants, Ewood had zich op iemand voorbereid die "dit jaar nog niet aan bord acht had gezeten" en ik... Ik had alleen een aantal partijtjes bekeken... Bijna zonder voorbereiding zou ik de confrontatie aangaan met een speler die zo'n 300 punten meer achter z'n naam had staan. Ik had dus weinig te verliezen...

De match
De wedstrijddag was weer een prachtige dag. Het was mooi lenteachtig weer en ik had er wel zin in. We moesten om kwart over tien verzamelen op Naarden-Bussum, wat ook wel lukte. Ik had wat croissanten gehaald en ik had m'n fiets nog in de tuin gelaten, om naar het station te fietsen. Zei Ewood ineens dat we met de auto gingen, omdat zijn fiets nog steeds stuk was...

Op het station was toen alleen nog FM Henk. Voor VR was het de eerste keer dat hij op Naarden-Bussum was, zei hij. Later kwamen EB en Ton aan. In de trein gingen zij Ewoods Gibraltarquiz nog maken. Ook gingen we nog wat openingen uitvoeren op Ewoods magneetbordje. VR wilde wel Schots met Pf5 doen, zei hij. Ewood toonde echter vrij simpel aan dat die opening erg slecht is voor wit, waarna VR de variant wilde spelen die hij twee jaar geleden ook tegen GoodLuc speelde, wat ik wel grappig vond.

Ruim op tijd kwamen we aan in het diepste punt van Nederland, waarna we met de benenwagen naar de speelzaal liepen. Le meende dat het dezelfde school was als waar het Huttontoernooi in 2006 werd gespeeld, maar hij had het mis. Ik had het ook wel raar gevonden om in dergelijke kleine lokaaltjes te gaan spelen.

De speelzaal was vrij klein en er waren slechts analoge klokken. Het verbaasde me dat het meesterklasseteam van SO Rotterdam maar twee teams in de KNSB-competitie had zitten. Het duurde even voordat ik mijn plaatsje had gevonden. Ik zat aan bord zeven. De oneven borden zaten aan de raamzijde en de even borden in de rij daarnaast. Daarnaast speelde het tweede team van de thuisclub.

Opstelling
Rotterdam speelde met twee invallers: (en niet vier zoals de teamleider achteraf mededeelde) Luc Winants en Zhaoqin Peng deden niet mee. Zij werden vervangen door Stephane Hautot (een Fransoos die niemand kende) en Etienne Goossens. Dat kon je nou ook weer niet een hele dramatische verzwakking noemen. BSG was helemaal compleet.
VR was aan bord één opgesteld en hij trof Dimitri Reinderman. Die schrok daar toch een beetje van. Leon Pliester speelde aan bord twee, ondanks zijn score van ½ uit 5. Met Hans Ree aan #3 en Large aan #4 was de opstelling vrij gewoon te noemen. Zelf speelde ik tegen Martin Martens. Ik dacht dat dat een speler was van AZ, maar hij blijkt dus ook te kunnen schaken.

Twaalf uur
De wedstrijd begint al om twaalf uur, wat ik niet erg vind. Hoe eerder, hoe beter. Helaas was ik zo met mijn partij bezig, dat ik weinig van de andere partijen heb gezien. Professioneel, hè?

Hieronder een samenvatting van de partij. Hoewel ik lang bezig was, duurde de partij "maar" 51 zetten. Mijn andere twee witpartijen duurden meer dan 100 zetten! 

Jesper de Groote [2068] - Martin Martens [2393]

Toen ik aan m'n bord kwam zitten, stelde ik me - voor mijn doen - heel zelfverzekerd voor. Dat is vaak een goed voorteken bij mij.

De partij begon met 1.e4 c5 2.Pf3 e6 3.d4 cxd4 4.Pxd4... Dat had ik in de trein nog op het bord gehad, maar 4...a6 niet. Ik deed 5.Ld3!? Dat wist ik me nog te herinneren. Mijn tegenstander deed gauw 5...Pf6 en ik besloot 6.c4?! te doen. Volgens Ewood was 6.0-0 nauwkeuriger. Volgens VR kan ik nog veel winst boeken in de opening. Dat weet ik, maar in de partij bleek dat ik ook op andere gebieden nog het een en ander kan winnen...

Er ontstond een soort egelopstelling. In één van de boekjes van "Elementen van de schaakstrategie" laat Herman Grooten zien hoe zijn geliefde systeem een aantal witte stellingen uitrookt. Dat gebeurde nu niet en ik had het idee dat ik behoorlijk goed stond.


Ik had hier vrolijk 18.Dd4 gespeeld en ik zag het zonnig in: Zwart moet b6 redden, maar bijvoorbeeld 18...Pfd7 gaat niet, want dan hangt d6. Op 18...b5 komt 19.cxb5 axb5 en dan 20.Db4 of zelfs 20.Db6 en zwarts b-pion is zwak. Natuurlijk zag ik wel dat de dame kwetsbaar stond, maar ik dacht dat zwart niet kon profiteren...


Er volgde 18...Pd5!? en ik zag dat ik of met een slechte stelling kwam te zitten, of dat ik m'n dame moest offeren. Na de partij zei m'n tegenstander dat hij ook 18...Pxe4 had overwogen. Dan kan wit nog 19.Dxb6 doen, wat niet zo duidelijk is. Of de stelling na 19.fxe4 beter of slechter is dan in de partij, weet ik ook nog niet. Ik sloeg verrassend met de e-pion, omdat ik dacht dat ik na 19.cxd5 Pxf3+ 20.gxf3 Lxd4 21.Pxd4 Tc8! problemen zou krijgen als de torens van het bord gingen. 

Helaas had ik het idee dat ik door de combinatie slechter was komen te staan. Wel had ik drie stukken voor een (passieve) dame, waardoor ik meer "velden" had, aan de andere kant miste ik op de koningsvleugel enkele pionnen.



Dit was de stelling na de combinatie. Zwart heeft zojuist 23...f5 gedaan en ik greep naar 24.Pg3?! om de opstoot van de g-pion te verhinderen. Ik vervolgde met het plan om de loper op b1 "aan het werk" te zetten via d3-f1, ook omdat zwart zijn loper op a8 omspeelde naar c8. Pas op de 29e zet zag ik dat het niet meer op deze manier verder kon:


Ik speelde 29.a5, om met Pa4 en c5 mijn stukken te activeren. Ik had toen wel spijt van zetten als 27.Te1? en 28.Lg2? Na 29.a5 nam de partij een hele andere wending. Opeens had ik het initiatief. Te lang had ik het niet aangedurfd om (nog meer) pionnen te offeren om mijn stukken te laten meedoen en dat werd me bijna fataal.




"Hoe zal ik op c5 slaan?" Met de toren? Dat valt een dame aan. Of met het paard? Dan dreigt er een aftrekaanval? Jammer genoeg is 32...Dd6 dan wel sterk. Dus besloot ik tot 32.Lf1!? "Die pion loopt niet weg," werd mij dan verteld. De pion op d5 is plotseling indirect gedekt. Helaas sloeg ik na 32...Dg7!? alsnog met het verkeerde stuk op c5: 33.Txc5? g4! en er kwamen weer nare problemen.



De zet voor de tijdcontrole. Ik had nog maar iets van een minuut voor de laatste zet en ik deed 40.d7. Nu was zwart aan zet en hij deed een matige: 40...Tg8? Hier was 40...Df6 beter geweest. Na 40...Tg8 dacht ik dat ik gewonnen stond, want zwart laat een paar torens ruilen. Na afloop liet Leon Pliester zien hoe ik "simpel" had kunnen winnen. Ik kon hier in ieder geval lang nadenken over hoe ik de "beslissende klap" kon uitdelen, maar hoe langer ik keek, hoe minder duidelijk het werd. Na een half uur (!) nadenken deed ik eindelijk het voor de hand liggende 41.Pxf5.


Zwart deed 41...Df6, waarna 42.Txe5 volgens Leon zou hebben gewonnen. Ik dacht dat 42...Txg1+ 43.Lxg1 Dg6 dan lastig was, maar dat is niet zo. Er dreigt steeds Te8 met winst. De weerlegging van 42.Txe5 is echter 42...Dxe5! 43.Ld4 Dxd4 44.Pxd4 f2! Ik deed het subtiele 42.Tc8, want ik wilde de koning op de achterste rij houden, zodat ik onder omstandigheden met schaak kan promoveren.



Er volgde echter 42...Tgf8! Niet gezien! Ineens dacht ik dat ik weer verloren stond. Volgens Leon moest ik nu gewoon "consolideren" met 43.Pg3. "Dan zie je wel of het remise wordt, want NU moest je maar hopen op remise." Zoiets zei hij. Ik dacht echter met 43.Lh4 te winnen, maar ik zag wat over het hoofd... 43...Dxf5! Beter dan 43...Dxb6? 44.Lxd8 Txd8 45.Pd6 (45.Txd8+ Dxd8 46.Ph6! wint nog sneller) en zwart gaat keihard z'n ondergang tegemoet. 43...Dxf5 is hele andere koek: 44.Txd8 Txd8! (Niet gezien! Ik dacht dat hij meteen 44...f2 zou doen) 45.Lxd8 f2!


Hier meende ik 46.Le7 te kunnen doen, maar dan is 46...Df3 opeens mat. Ik had dus maar één zet: 47.Kg2 en hopen dat het remise wordt. Dat gebeurde dan ook na 47...fxg1D+ (eigenlijk een omgekeerde toren) 48.Kxg1 Dg4+ 49.Kf2 Df5+ en de zetten werden nog even herhaald. Op de 51e zet fluisterde m'n tegenstander iets, maar hij schreef geen remisetekentje. Ik vroeg maar of hij remise aanbood en hij bevestigde. Dat kan ik niet weigeren. Thuis bleek dat zwart met 48...Dg6! had kunnen winnen: Na 49.Kh1 of f2 en steeds dreigt er een dubbele aanval op f7, waardoor ik m'n loper niet naar e7 kan halen.

Een zwaarbevochten remise in een leerzame, dus niet al te hoogstaande partij. Een mooie partij voor de neutrale toeschouwer, derhalve. Na afloop kon ik nog even nakaarten met m'n tegenstander. Alleen Large was toen nog bezig. De stand was toen 7½-1½ in Rotterdams voordeel. Wat was er misgegaan?

Aan bord één besloot VR te gaan offeren, maar zijn aanval sloeg niet door. Na een paar uur kon hij alweer naar huis. Ook Leon verloor vlug. Hij waagde zich aan een Sweshnikov en raakte door een dubbele aanval al gauw in moeilijkheden. ½ uit 6 inmiddels. Hans Ree maakte weer eens remise met wit. Large stond de hele partij moeilijk, maar hij wist uiteindelijk nog knap een halfje te scoren. FM Henk stond erg goed, heb ik gehoord, maar hij raakte de draad kwijt toen zijn tegenstander een soort wanhoopsoffensief inzette. Ook Ton van der Heijden ging er vrij hard af. Ondergetekende speelde dus remise, net als Ewood, die tot zijn ongenoegen zag dat hij tegen een onbekende speelde. Hij ruilde vakkundig alles af en maakte remise. Coen stond wel aardig, maar hij verloor toch, net als Le. Hij speelde een truc één zet te laat uit en toen was de truc niet meer goed...

Dat waren dus de partijen. Hieronder de resultaten:

SO Rotterdam [2400] - BSG [2231] 8-2
1. D Reinderman g [2546] - V Rothuis m [2331] 1-0
2. F Cuijpers m [2489] - L Pliester m [2361] 1-0
3. M Solleveld m [2495] - H Ree g [2419] ½-½
4. J Bosch m [2422] - La Ootes [2262] ½-½
5. P Vandevoort m [2410] - H van der Poel f [2257] 1-0
6. J van de Griend f [2357] - T van der Heijden [2243] 1-0
7. M Martens m [2393] - J de Groote [2068] ½-½
8. S Hautot f [2338] - E de Groote [2161] ½-½
9. E Goossens f [2278] - C van der Heijden [2090] 1-0
10. B Pel f [2273] - Le Ootes [2118] 1-0

Na afloop gingen we (EB, Ton, Henk, Ewood, Le en ik) nog uit eten en vervolgens met de trein terug. Ondanks dat we een uur eerder begonnen, waren we alsnog laat thuis. Ik was blij met m'n remise, al dacht ik dat er meer in had gezeten. In ieder geval had ik me wel vermaakt en dat is wel het belangrijkste.

Gerelateerde artikelen:

05-03-2009

Lentefeest


Ideeën

Om de (komst van de) lente te eren, ga ik binnenkort een soort feest geven. Ik hoop iets leuks te gaan doen bij mij thuis, maar ik weet nog niet wat. Spelletjes spelen? Een taart bakken? DVD's kijken? Iemand nog suggesties?

03-03-2009

Tien keuzes


Knipoog

Over een paar weken kan AZ alweer landskampioen zijn. Ja, de tijd gaat snel, want nog geen jaar geleden ging het er heel anders aan toe in Alkmaar. AZ was AZ niet, Van Gaal was Van Gaal niet en het resultaat was dat AZ zich ongeveer in de positie bevond als Feijenoord nu. 

Er ging een zomer voorbij, maar ook in het begin van de competitie ging het mis met twee nederlagen, waaronder een nederlaag tegen degradatiekandidaat ADO Den Haag. Maar toen gebeurde het. Uit het niets kwam AZ weer terug. Op 20 september 2008 kreeg het elftal magische krachten, zo leek het. PSV werd toen nog verrassend verslagen, maar al heel gauw was men eraan gewend: AZ is de te kloppen ploeg.

Hieronder een poll met enkele mogelijke verklaringen voor waarom AZ het zo goed doet (vergeleken vorig jaar).


Poll: Waarom presteert AZ dit seizoen zo goed?

Tussenstand:
Ook een poll maken? Klik hier



Gerelateerde artikelen:
Tien keuzes; 27-03 2008

01-03-2009

Schaatsen in de lente


Lenteverwachting

Wat wordt het deze lente? De meteorologische winter is voorbij en het wordt tijd om ons te richten op de lente die voor de deur staat. De laatste weken was het al "lenteachtig" qua temperatuur, nu mag het "weer" ook nog die kant uit gaan. 

Maart is een beetje een gekke maand. Lijkt de winter net achter de rug, komt-ie opeens weer terug. Helemaal opmerkelijk was de kou vorig jaar, helemaal op het eind van de maand. Kan dat dit jaar weer gebeuren? Hoe zijn de voorspellingen?

Regressie
De afgelopen winter was koud. De gemiddelde temperatuur van de negentig winterdagen was 2,15 graden C, bijna twee graden onder het gemiddelde:

December 2,45 [4,02]
Januari 0,80 [3,80]
Februari 3,31 [4,19]

Totaal 2,15 [4,00]

Volgens de regressielijn wordt de gemiddelde lentetemperatuur dan ongeveer 9,16 graden, twee derde graad lager dan het gemiddelde uit 1988-2007.


Op een koude winter volgt vaak ook een koude lente. Geluk bij een ongeluk: op een koude lente volgt vaak een warme zomer.

Volgens de regressielijn zouden we dus een koele lente moeten krijgen. Dit zal ongetwijfeld komen door het koelere zeewater. Gelukkig hoeven we dan ook geen zware regenbuien te verwachten. Hoewel... Door het zachte weer in februari is de temperatuur van het zeewater weer gestegen. Toch is het water nu nog steeds twee à drie graden kouder dan in 2007 en 2008, dus wie weet komt er alsnog een koude periode. Op dit moment lijkt het er niet op. Maart zal vrij zacht beginnen.

En daarmee lijkt de opmerkelijke winter van 2008-2009 voorbij. Eén koude periode rond de jaarwisseling was het bekendste wapenfeit. Tot eind februari waren er weinig zachte periodes. De zachtste periode van de winter was grappig genoeg rond de kortste dag van het jaar: 21 december was met een gemiddelde van 8,9 graden de zachtste dag van de winter.


Een dreigende wolk op 21 december. De kortste dag van het jaar was de minst koude dag van de winter.

Windrichting
Het weer in Nederland wordt flink beïnvloed door de windrichting. Meestal komt de lucht uit het zuidwesten, waardoor er vochtige lucht vanuit de oceaan over het land wordt geblazen. Met name in de winter zorgt de zeewind voor zachte temperaturen. In de lente en zomer worden de temperaturen juist gedrukt door het water. Hieronder vier grafieken die de invloed van de windrichting aangeven:

     
De jaarlijkse gang van de temperatuur wordt beïnvloed door de windrichting. Wanneer de wind uit het oosten komt, is het 's winters maar liefst acht graden kouder dan wanneer de wind uit het westen komt. In de zomer jaagt de oostenwind de temperaturen juist beduidend hoger op. Alles bij elkaar is de gemiddelde jaartemperatuur iets hoger wanneer de wind altijd uit het westen zou komen.

Wolken
Het is natuurlijk niet lastig om de oorzaken aan te wijzen voor het verschil in amplitude tussen de grafieken. Ik zal me vooral beperken tot de westenwind en de oostenwind, ofwel het verschil tussen zeewind en continentale wind.

Het amplitudeverschil komt door
- Grote warmtecapaciteit van het zeewater
- Aanvoer van bewolking vanuit zee
- Aanvoer vochtige lucht vanuit zee

Zeewater
Water heeft een grote warmtecapaciteit; het duurt lang voordat water is opgewarmd en het duurt ook weer lang voordat het is afgekoeld. In de winter kan het op het land al flink vriezen, maar het zeewater wordt bij ons meestal niet kouder dan drie graden. In de zomer blijft het zeewater vrij koel, al is een temperatuur van 20 graden hoger dan de gemiddelde zomertemperatuur op het land. Dat heeft te maken met het lage albedo (weerkaatsingsvermogen) van zeewater. Overdag zal de temperatuur 's zomers gedrukt worden, 's nachts koelt het dan minder af.

Bewolking
De bewolking speelt vooral 's winters een rol. Het aantal zonne-uren is 's winters zeer klein in Nederland. Dat komt niet alleen door de korte dagen, maar ook doordat de zon maar gedurende een klein deel van de mogelijke tijd ook echt schijnt. Dit komt doordat de zwakke zon nauwelijks meer door de bewolking komt. In mei tot en met augustus is de zon ongeveer 200 uur te zien, in november, december en januari maar een uur of 50. In de zomer schijnt de zon dan ook 40 procent van de tijd en in de winter maar 20 procent. In plaatsen met een landklimaat, zoals New York, schijnt de zon veel vaker.

De bewolking houdt wel als een deken de warmte vast, waardoor het 's nachts niet zoveel afkoelt. Op een heldere nacht koelt het 's winters dan ook veel meer af.

Vocht
De luchtvochtigheid is ook nog van belang. Vochtige lucht warmt moeilijker op en koelt moeilijker af. Bovendien kost het verdampen van water energie, die bij de condensatie weer vrijkomt. Dat vraagt om wat berekeningen:

Uitgangssituatie:
Het is een gemiddelde zomerdag, begin augustus. De nachttemperatuur is 13 graden en overdag zal het 24 graden worden. De relatieve luchtvochtigheid is 's nachts 77 procent en overdag 65 procent. De luchtdruk is 1013 hPa.

1) Warmtecapaciteit van de vochtige lucht
In hoeverre vergroot het water de warmtecapaciteit van de lucht? Daartoe moeten we eerst de hoeveelheid water in de lucht berekenen: Die is overdag 0,65 * verzadigingsdruk. De verzadigingsdruk bij 24 graden C is 29,8 hPa.

De warmtecapaciteit van één vierkante meter lucht is dan warmtecapaciteit lucht + warmtecapaciteit waterdamp. De warmtecapaciteit van de waterdamp is:

29,8 hPa/1013 hPa * 40,8 mol/kubieke meter = 0,78 mol/kubieke meter = 14,04 g/kubieke meter = 10,81 g/kilogram lucht.

De warmtecapaciteit van één kilogram lucht is 1000 Joule per Kelvin, de warmtecapaciteit van één kilogram water is 4180 Joule per Kelvin. De warmtecapaciteit van die tien gram waterdamp is dan 45 Joule per Kelvin. De warmtecapaciteit van de vochtige lucht is dus 4,5 % groter dan de warmtecapaciteit van de droge lucht. Dat maakt dus vrij weinig verschil. In totaal kost het verwarmen van de lucht (24-13) * 1045 = 11.497 Joule energie.

2) Verdampen van water
Het verdampen van water kost veel energie. In deze situatie wordt er overdag water verdampt:

's Nachts: 0,77 * 15,0 = 11,55 hPa waterdamp
Overdag: 0,65 * 29,8 = 19,37 hPa waterdamp

Er komt dus 7,82 hPa waterdamp bij. Dit is 

7,82 hPa/1013 hPa * 40,8 mol/kubieke meter = 0,32 mol/kubieke meter = 5,67 g/kubieke meter = 4,36 g/kilogram lucht.

De verdamping van die vier gram water kost

4,36 g * 2260 J / g = 9860 Joule energie.

Dit is vrijwel gelijk aan de energie die nodig is om de lucht te verwarmen. (!) Dus dat drukt de temperatuur overdag. In totaal neemt één kilogram lucht gedurende de dag dus 21.357 Joule energie op. De helft van die warmte wordt achter de hand gehouden en wordt 's avonds afgegeven.

Dat waren dus de oorzaken van een vlakker temperatuursverloop. Dan nu een vergelijking tussen Nederland en enkele Noord-Amerikaanse steden. De Amerikaanse westkust heeft een klimaat dat enigszins op het onze lijkt: de wind komt vanaf de oceaan en brengt vrij zachte lucht naar het land. Helaas regent het er wel vaak. Ik heb maar één plaats van de westkust gekozen. Dit is Vancouver, dat ongeveer op "onze" breedtegraad ligt en - net als ons - warmte aftapt van een warme zeestroming, in tegenstelling tot de westkust van de VS. Het klimaat van de Canadese stad lijkt heel erg op het onze, met ongeveer dezelfde lauwe zomers en zachte winters. Ook hier is sprake van een vreemd fenomeen: de seasonal lag is 's winters heel klein, anders dan bij ons.

De Amerikaanse oostkust heeft een landklimaat. Hierdoor is het 's zomers erg warm in New York en de plaatsen eromheen, maar wordt het 's winters ook behoorlijk koud. Opmerkelijk is de afkoeling wanneer je Noordelijker gaat: New York, dat op ongeveer 40 graden NB ligt, is het hele jaar door zo'n vier à vijf graden warmer dan Portland, dat nog niet drie graden noordelijker ligt. Dat zal wel de invloed zijn van de koude Labradorstroming, een koude stroom water vanuit het poolgebied.

Doordat de wind op onze breedtegraden meestal uit het westen komt, blaast de wind in de oostkust van Amerika vanaf het land. Ondanks dat valt er veel neerslag in New York. Anders dan in Nederland heb je daar de mooiste dagen in de herfst. Waarschijnlijk komt dat omdat het dan aan de kust warmer is dan in het binnenland, waardoor er minder bewolking vanaf het binnenland wordt aangevoerd.

In de volgende grafiek heb ik de temperatuur in Nederland wanneer de wind altijd uit het westen/oosten zou waaien uitgezet tegen de temperatuur in enkele Amerikaanse kustplaatsen:


Wanneer de wind in Nederland altijd uit het oosten zou waaien, dan zou het gedurende het jaar ongeveer even warm of koud zijn als in Boston. Wanneer de wind altijd uit het westen zou komen, is het ongeveer even warm als in Vancouver. Alleen 's winters is het dan warmer bij ons.

De vraag is natuurlijk of dit klopt, want het kan natuurlijk zo zijn dat als de wind in Nederland altijd uit één richting zou blazen, dat de temperaturen nog veel extremer zouden worden. Nu worden de temperaturen nog enigszins gemiddeld doordat de wind zo nu en dan draait. In ieder geval heb ik nog heel wat te doen, voordat ik deze klimaatproblematiek heb doorgrond. Ik heb in dit artikel twee onbeantwoorde vragen gesteld:

1) Waarom is de winter lag zo klein aan de Amerikaanse westkust?
2) Waarom valt er zoveel neerslag aan de Amerikaanse oostkust? De wind komt immers van het land.

Zelf ga ik binnenkort nog een poging doen om de invloed van de windsnelheid te doorgronden, in de hoop dat ik het Nederlandse klimaat kan begrijpen.

Gerelateerde artikelen:
De winter is voorbij; 22-02 2009